Projekty centrw handlowych w Europie obejmujcych niemal siedem milionw metrw kwadratowych zostay odoone bd wstrzymane na skutek kryzysu kredytowego.
Tak wynika ze danych przygotowanych przez Cushman & Wakefield, firm doradcz w dziedzinie nieruchomoci.
Nowy raport firmy Cushman & Wakefield European Shopping Centre Development ("Raport z rozwoju centrw handlowych w Europie") przewiduje, e w 2009 r. w Europie zostanie oddanych do uytku ok. 10 milionw mkw. nowej powierzchni w centrach handlowych, czyli o 40 proc. proc. mniej ni zakaday prognozy z lipca 2008 r.
- Ponadto oczekuje si, e w 2010 wielko ta moe si zmniejszy nawet do 7 milionw mkw. Jest to najniszy wskanik ekspansji od 2005 r. i oznacza zakoczenie picioletniego okresu staego wzrostu wielkoci inwestycji w centra handlowe - czytamy w raporcie.
Rok 2008, kiedy to oddano do uytku ponad 9 milionw mkw. powierzchni nowej powierzchni w centrach handlowych zlokalizowanej w 310 obiektach, by kolejnym rekordowym rokiem pod wzgldem inwestycji w centra handlowe w Europie.
Rosja liderem
Rosja znajduje si na czele stawki dziki dostarczeniu na rynek 1,65 milionw mkw. nowej powierzchni - co oznacza 23 proc. wzrost cznej poday powierzchni w centrach handlowych. Kolejne miejsca zajmuj Turcja, Wielka Brytania, Hiszpania oraz Rumunia. Wielka Brytania wykazywaa najwiksz aktywno wrd rynkw Europy Zachodniej. W 2008 na ten rynek trafio ok. 840.000 mkw. nowej powierzchni gwnie dziki otwarciu trzech duych regionalnych centrw handlowych.
Opierajc si jednak tylko na wielkociach procentowych Bugaria i Rumunia odnotoway zdecydowanie najwikszy wzrost poday powierzchni centrw handlowych (odpowiednio 76 proc. oraz 63 proc.).
GDZIE PRZYBYO NAJWICEJ POWIERZCHNI W 2008 ROKU
(pow. najmu brutto; stycze 2008 - grudzie 2008)
1. Rosja
1.653,103
2. Turcja
1.134.603
3. Wlk. Brytania
838.455
4. Hiszpania
764.564
5. Rumunia
721.342
6. Wochy
613.532
7. Polska
575.440
8. Ukraina
455.664
9. Niemcy
335.919
10. Francja
323.111
rdo: Cushman & Wakefield
Prognozy mniej optymistyczne
Oczekiwania w stosunku do 2009 i 2010 r. znacznie si zmniejszyy. Kryzys finansowy w poczeniu z globaln recesj spowodowa spadek popytu konsumenckiego, zaostrzenie kryteriw przyznawania kredytw oraz pogorszenie nastrojw deweloperw.
Rynki krajw wschodzcych takie, jak Rosja, Ukraina i w mniejszym stopniu Turcja, najbardziej odczuj skutki kryzysu. Chocia w ostatnich 12 miesicach 58 proc. cakowitej liczby planowanych inwestycji przypadao wanie na te kraje, obecnie liczba zmniejszya si do zaledwie 22 proc..
PLANOWANE CENTRA HANDLOWE W EUROPIE W LATACH 2009-2010
(pow. najmu brutto mkw.; 2009 - 2010)
1. Turcja
2.003.343
2. Rosja
1.251.866
3. Francja
1.400.000
4. Polska
1.193.600
5. Wochy
1.192.399
6. Hiszpania
1.042.753
7. Rumunia
882.193
8. Niemcy
686.003
9. Bugaria
660.786
10. Holandia
632.000
rdo: Cushman & Wakefield
- Spowolnienie aktywnoci deweloperskiej niekoniecznie wiadczy o negatywnym trendzie na rynkach krajw wchodzcych w Europie, jeli wemiemy pod uwag to, e w niektrych rejonach, w szczeglnoci w stolicach tych krajw, w bardzo krtkim okresie oddano do uytku ogromne iloci powierzchni w centrach handlowych - mwi Alexander Colpaert, konsultant z europejskiego zespou badawczego firmy Cushman & Wakefield.
Jego zdaniem w tych warunkach deweloperzy, handlowcy oraz wadze lokalne maj czas, aby zastanowi si nad obecn sytuacj i np. oceni stopie nasycenia niektrych miast powierzchniami handlowymi czy te atrakcyjno kolejnych duych projektw centrw handlowych na tle istniejcego handlowego pejzau miasta. Ponadto okres wstrzymania dziaalnoci pozwoli nowym projektom odnale si w nowym rodowisku biznesowym oraz ustali swoj pozycj na lokalnym rynku powierzchni handlowych.
Turcja przed wielkim skokiem
Chocia pewna liczba projektw w Turcji zostaa odoona w czasie, skutki tych decyzji nie byy tak powane, jak w Rosji czy na Ukrainie. Turcja ma obecnie najwicej planowanej nowej powierzchni w centrach handlowych w Europie.
Do koca 2010 r. na rynek w tym kraju ma trafi ponad dwa miliony mkw. powierzchni. Jednoczenie biorc pod uwag gwatownie pogarszajce si warunki ekonomiczne w Turcji oczekuje si, e w najbliszej przyszoci liczba inwestycji, ktra zostanie wstrzymana, moe wzrosn.
- Turcja stosunkowo najmniej ucierpiaa na skutek globalnego kryzys gospodarczego i popyt ze strony krajowych jak i midzynarodowych handlowcw, szukajcych moliwoci kontynuacji ekspansji, nie sabnie, szczeglnie na projekty nowych centrw handlowych znajdujcych si w dobrych lokalizacjach. Turcja liczca prawie 75 milionw mieszkacw jest rynkiem stosunkowo sabo nasyconym pod wzgldem nowych powierzchni handlowych, co czyni go atrakcyjnym rynkiem dla handlowcw. Spodziewamy si rwnie rozwoju sektora centrw sklepw fabrycznych - mwi Gülsin Hakman, szef Dziau Powierzchni Handlowych firmy Cushman & Wakefield w Turcji.
SKD BIERZE SI SPOWOLNIENIE?
Boris van Haare Heijmeijer, partner, Europejskie Centra Handlowe firmy Cushman & Wakefield:
Spowolnienie na rynku deweloperskim wynika przede wszystkim z trudnoci w uzyskiwaniu finansowania projektw. Negatywne tendencje nasilaj si dodatkowo na skutek zwikszonej ostronoci handlowcw przy podejmowaniu decyzji ekspansji oraz niechci w angaowaniu si w nowe projekty centrw handlowych. Naprawd szkoda, e bardzo obiecujce inwestycje zostaj wstrzymane z tych wanie przyczyn, jednak moemy by pewni, e wraz z popraw koniunktury najlepsze projekty zostan wreszcie ukoczone.
Money.pl | wgn.pl